 |
| Ajet Shala |
DRITËS SIME
(Gruas)
Të gjeta në udhët e jetës si të ishe rreze agimi
U lodhëm pak, po më shumë u lumturuam
Shkuan vitet e kudo morëm dritë rrëzëllimi
E retë në qiell për ne të gjithë u larguan.
Bashkë ecëm sup më sup si shokë të mirë
Mbi dhimbjet u ngritëm e i hodhëm në hon
Dhe në Alpet e Bardhë prekëm majën e paarrirë
Në tokën e Kosovës urimet pa fund i shtojmë.
Përkundëm djemtë e thurëm në djepe urime
Mbollëm vreshtat e reja për verën e ëmbël
Bashkë ecim për të prekur të tjera brigje
Me lahutën e gjyshit ia ngritëm jetës këngën.
Oo, mos thuaj u lodha, mooos, kurrë mos thuaj!
Nesër do të dalë sërish një diell i ri në maja.
Djemve ia deshëm plisin e për të ëndërruam
Për ta do të jemi krushqit e parë në dasma.
Giubiasco 29.062016
GRUAS
Dhe sot si atëherë po më ngjan mikja si flutur
Në vajzërinë tënde flinin fëmiojet te jastëku i bardhë
Retë e qiellit nuk na e fshehën dot diellin e purpur
Shtigjet e trollit na bënë si lisi me pjergullën në mal.
Dhimbja shpesh na vuri në provë si në gara kalorësie
Si hekuri i skuqur që rrihet nga krahët me muskuj të kovaçit.
Heshtëm e folëm me një kod të njohur shqiptarie
Dhe prapë mbetem të dashuruarët e parë të livadhit.
Kështu qenka jeta, o fisnikja më e mirë e bjeshkës
Si avulli i ujit në luginë që ngrihet si re drejt qiellit
Dhe ne e patëm qiellin tonë në botën e egër
Krahët tanë u bënë dhe në dimër harqe ylberi.
NËNË FATË
Shkuan ditë e shkuan vite
Rrodhën plot mbi dy dekada
Po gjithmonë në zemrën time
Po qëndron nënë Fata.
Nëna është rrezja e jeta
E çdo gjë që ne kujtojmë
Eshtë vetë e vërteta
Është një diell që rrezon.
Kudo nënë ju thërrasim
Kur kemi çdo ditë nevojë
Dhe kur marrim plagë
Juve ju kërkojmë.
Ndrin ky emër Fatime
Midis lulesh i mund dimra
Më këndove për atdhe
Në kët tokë ku unë linda.
Kur e mora rrugën e gjatë
Për të shkuar në gurbet
Nusen amanet ta lashë
Të ma ruaje si të shtrenjtë.
Më kujtohet si sot çasti
Ende pa hyrë në shtëpi
“ Ooo, lum nana erdhi djali
Erdh Ajeti , biri im!
Të hutuar të gjithë mbetëm
Si e gjeti nëna vallë?
Ka dëgjuar veç me zemër
Është vërtet një nënë e rrallë.
Dritë e diell i ditëve të mia
Ti ishe dhe mbete vetë ..Perëndia.
FJALËT E NJË NËNE
(Nënës së dëshmorit Sejdi Kralani,
Hyrije Krelani)
Tek maja e Kokilit Sejdiu im shkroi faqe beteje
Atje dua të përkëdhel të gjithë gurët me mallin që zjarrmon
Zemra me thyhet në copa, por si një kristal mes bjeshke
E krenarinë e nënës në gjoksin që e rrita më gufon.
Po kalon koha e kujtimet e freskëta për të i kam
Si llavë vullkani po ndizet trupi ditëve që jetoj
Më rrëshqite nga dora sikur thyhet një xham.
Ëndrrat e trishta tek ty më sjellin gjithmonë.
Ulem mbi ato shkrepa me ty, or bir, ngrohtë bisedoj
Kujtoj atë ditë kur ndërrove dy krenaren e një plis bore
Ndihem krenare me ty dhe me trimat në Kosovë
Të përhershëm në betejë ke vëlla Ganiun për dore.
Fundi i prillit të kuq të solli bozhure mbi gurë e varre
Atu ku derdhe gjakun lulet s’kanë për t’u tharë
Vesa e mëngjesit pranë lumit të freskon petalet
Më lotin e zemrës Nënëlokja ka për t’i larë.
NËNAVE QË PRESIN ESHTRAT E BIJVE
Stuhia e Karpateve
Thau rrënjë lulesh mes shkëmbinjve
Në kopështin e shpirtit patën damarë
Në shpellat e hienave bashkë i futën zgafellave
Që në pranvera të mos lëshojnë nektarë.
Fëmijët e nënave Dardane vallë ku kanë mbetur
Ato i kërkojnë gjithkund me gjoksin e tharë
Eshtrat e tyre duan një ditë për t’i prekur
E me lotin e zemrës së djegur për t’i larë.
Së bashku me nënat, qajnë dhe pranverat
Për pragjet e thara dhe ditën e zisë
Ditëve ju mungon dielli e netëve hëna
Lotë plage ju rrjedh nga syri në ditët e lirisë.
LOTËT E NËNAVE JANË PLAGËT E ZEMRËS!
( Elegji për të pa gjeturit e luftës )
Rreth zjarreve të Marsit
Digjen vitët e mërzisë
Shpirtërat e të zhdukurve
Bëhen yjë në qiellin me dritë.
Shtigjet ju ndriçojnë
Nënave me petkun e zisë
Ata u bënë engjëj të bardhë
Për altarin e lirisë.
Cila ishte udha me mistere
E enigma të hënës së drapëruar?
Që së bashku tok ju zhdukën
Në rrugën e pambaruar?
Apo fshiheni diku, ndër pragje,
Brazda dhe ugare???
Ku zemrat mbajnë plagë
Të lagura me lotin e nënave shqiptare.
E eshtrat e bijve kërkojnë
T’i varrosin vit pas viti
Nga vaji për të zhdukurit,
Nuk dëgjohet më bilbili.
Pranverat dalin pa lule,
Retë nuk sjellin më shi
Derdhet lot nga sy jetimi,
Dhimbjet digjen si qiri.
Nënaloket e mira dojnë
Që eshtrat të prehen në varr
Dy fjalë tu flasin bijve,
Para vdekjes tua bëjnë hallall.
Si flokun një ditë,
T’ua përkedhelin dheun për mbi
Mbi mermer lavdie
Të venë kurorë e të ndezin një qiri.
O NËNAT E MIRA DHE MOTRAT SHQIPTARE
(Poemë)
Ngado që vini e në çdo vend ku shkoni
Ju zbukuroni jetën, o Loket tona fisnike
Qoftë në brigje me shkurre a ku rrjedh kroi
Qoftë mes bjeshkëve a mes një kodrine.
Nga qytete tona apo nga fshatrat e largët
Edhe atje në thepat e mprehta të malësisë
O nënat tona më të mira në botën me halle
Jeni mbretëreshat më të mbara të njerëzisë.
Me ju e ruajtëm kulturën dhe nderin
Me ju zgjuam traditën e vjetër me besë
Ju nuk u lodhët në shekujt që rrodhën
Sakrifikuat e u kalitët për punë dhe nder.
Si yjet në qiellin e lartë ende ndriçoni
Jeni nur i shtrenjtë i bukurisë hyjnore
Fjala juaj është si mjalti në hoje
Kur rrëfeni me plot ëmbëlsi prindërore.
E hodhët farën me duar të rreshkëta
Nëpër brazda ndër ugare plot me vija
E nga grunajat e verdha shtigjeve me ferra
Me fjalën tuaj dritë heqim barërat e këqia.
Me ato duar të regjura të si vrraga ugari
Të gjakosura në rrudhat që në vite u thellua
E me barrën e fëmijës në bark si krua mali
Në mbrëmje ju priti shtëpia e pragu i gëzuar.
Punën tonë e kuvendoni si mentare çdo herë
Edhe gjumin s’mund ta bëni nga meraku i madh
Nga do që shkoni e kudo që rrini në jetë
Qoftë ndër fusha në qytete a në një park.
Ju thelluan si vija rrudhat e ballit të mençur
E thinjat e bardha duken si mielli në sepete
Në kokë ju shtohen për herë si borë bjeshke
Deri sa fëmija të trokasë në mbrëmje pas dere.
E sa herë na e thyet bukën e dalë nga furra e ngrohtë
Në sofra për të na bërë të ngopur, me shëndet
Ngrohtësia e zemrës së mirë ditën lumturon
Eshtë më e madhe se e diellit në qiell.
Duart tuaja për ne ishin e janë të gjata
Si një lumë i madh që derdhet në det
Kur nuk dilte për të gjithë ushqimi në vatra
Ju thonit s’kemi uri e gotën e uji e pinit në heshtje.
E hapa ju ndalnin dikur te një mal
E pret lisa të gjatë për të bër vek, drugza e shpata
E thesin me drithë në krahëror e çuat
Me djersën e ngrohtë në mulli e bluat mes uratash.
Hapët vada për ujitje ndër lëndina e ara
Dhe kënetat me ujë si kreshnike të gjalla i thatë
Si trimëresha të pathyera qëndruat në radhët e para
Nuk ju trembi nata e errët as ngrica në acar.
Kur e shohim në arat grurin e pjekur si flori
Me kallinj të skuqur e të mbushur në shpate e brazda
Na gëzon zemra dhe valon sikur ta godiste një stuhi
Si valët e Detit Jon duket, si anije me vela të bardha.
Na kujton bukën e nxehtë që shtrohej në një çerep
E mbulohej ngadalë në hirin e nxehtë të zjarrit
Edhe sot më vjen t’i puth si fëmijë ato duar të arta
Që hidhnin farën në arë a tundnin djepin me lule behari.
Ju ecët në jetë bashkë me burrat që ishin dhe si shokë
U bëtë zgaleme të pathyera me ta në një qëndresë
Dikur me fëmijët e vegjël ecnit nëpër shqotë
E në marshime mbanit dhe rrobat e lagura në një thes.
Bëtë rrugët gjarpërore në shi e në dëborë
Mes dhimbjes u larguat prej shtëpive nga barbaria mizore
Treguat trmëri kur digjej kulla me flakë e barot
E atdheut i kanosej egërsisht rreziku në troje.
E ju u vutë përballë bajlozëve karpatianë
Që përherë kanë patur për këtë komb farë të keqe
Nëpër llogore lufte, në stinë e mote të egër e tinzarë
Lindët fëmijët ushtarë për beteja dhe në hëndeçe.
E nën kërcënimin e tytës së armës e tehut të jataganit
Ju na mësuat gjuhën më të ëmbël që ka kjo botë ku frymon
E këshillën na e dhatë bashkë me bukën dhe uratën
E këngën në djep na e kënduat deri vonë.
Na mbajtët dhe këshilluat mirë
Si ta bënim hapin tonë të parë të bardhë
E djepat tanë me flamur i ruajtët
Me kujdës dhe fanatizëm të rrallë.
Jan ninulla të shenjta që duhen ruajtur si relike
Janë si një thesar me vlerë i trashëgimisë
Jan dyshek me shqiponjë ku u përkundëm në vite
Janë trimat e mëdhenj që ranë në altarin e lirisë.
Jan dëshmi e lashtësisë e kulturës në tokën tonë
Të shtrenjtët iliro Pellazgjikët e Mbretit Pirro flamurtar
Jan djepa të larë në gjak ku martirët kanë patur mallin gjihmonë
Janë ata burra që u përkundën me betimin e me plisat e bardhë.
Ishte Nëna Zahide që fali djersën, vuajtjet, mundimet
Gjakun dhe bijtë e vet ja fali atdheut me durim
I ushqeu me qumështin e shqiptarit netëve ditëve
I mësoi si të vdisnin Besa-Besë për bashkim.
Ademi e Hamzë Jashari bëjnë luftë si dy TITANË
Me hordhitë serbo çetnike në Prekaz
Kënduan në frëngjitë e kullës këngën më të lashtë
Ranë si trimat edhe kur topat breshërijnë.
Nënat tona janë në krye të vëndit në kuvende
Lindën heroinat në dritën e diellit e të hënës
Shota Galica me plisin si borë mbetet e përjetshme
Në bjeshkët e Kelmendit ku jeta të duket ëndërr.
Me tirqe gala e gjerdanin me plumba në radhë
Revole në brez hutën mbante në krahëror
Trime e maleve me plis e me gërshetë të gjatë
Naçallnikut ia bëri gjamën atë ditë në shtator.
Ju ndër luftëra jeni rritur me furka në dorë
I bëtë rrobat e lirisë për ushtarë dhe fëmijë
Bukë kripë e zemër për mikun shtruat sofrat plot
Të pathyera si kreshnike plumb e zjarr e shkritë.
A s`ishit ju me thinja si majë e bjeshkëve borëruar
Që akoma gjerdanet më plumba mbanit në brez
Në ditën e Pavarësisë ishti aty me urimin e bekuar
E na prqafuat me gëzimin që kurrë s’humbet.
A s`ishit ju që e bëtë Marigonën e shenjtë
Për ta qëndisur flamurin e kuq të Shqipërisë
Që së bashku festuat ngadhnjimin për jetë
Mbi okupatorët në ditën e parë të pavarësisë.
Në Kosovë kur ra stuhia si feniks në shkretëtirë
Që nga larg mbërrini Xheva vetë Liria
U ndez zjarri, u dogj guri si rrufe pushka kërciti
Dhe pse vatrës i mungonte buka e ngrohtësia.
Lufton Fehmiu krah për krah edhe Xheva
Të pandashëm si kreshnikë, shqiponja me dy krena.
Është e jona Dardania, amanetet përcilen në breza
Askush në këtë tokë nuk na shkul rrënjë e dega.
Në Arbëri vazhdon tradita e motrave martire
Krah për krah luftuan më djalërinë
Nga Gradica po vjen si syshqiponjë Qyqavice,
Zbret çlirimtarja Antigona Fazliu si heroinë.
Shkon në Prekaz kur nga lufta në kullë digjej guri
Në nëntor bashkohet me trimat e UÇK-es në ballë
E puth dhe e ngrit me duar atë shtizë flamuri
Dhe betohet se edhe jetën e re do ta falë .
Në pranverën e kuqe vërsulet si luaneshë mbi bajlozë
Për ushtarën e lirisë filloi të hapet përjetësia
Tokën thatake të Vërbocit e lau me gjakun që vlon
Në tokën e Kosvës nis të zbardhë liria.
O Nënat të mira dhe motrat shqiptare
Brez pas brezi ishin dhe mbetët në ballë të kuvendit
Varrin në dasëm ju bën pashallarët Siç ishte dikur
Nora heroina e paharruar e Kelmendit.
Po vjen një piskamë nga Malësia e Madhe
Mbërrin një tjetër zanë mali, një shtojzovalle
Tringa e Smajlës zbret nga Gruda si sorkadhe
E pret shkjaun me jatagan e flakë i del nga huta fitimtare.
E vihen në radhë bijat e shenjta të trojeve arbërore
Është zemra e madhe që në gjithë botën ka kudo bij
Nënë Tereza e madhja humanitare, ajo nënë engjëllore
Nobeliste në sherbim të bamirësisë mbeti në përjetësi .
Ajo mbeti si engjëll i bardhë që rezaton dhe fluturon
I sillet globit mbarë kudo e ndihmon njërëzinë
Me krenari sot ditën e lavdisë së saj e kujtojmë
Se ajo ishte dhe mbeti Ikonë e ARBËRISË.
Të gjithë t’i japim vlerën nënave të mira shqiptare
Të flasim për djersën, sakrificën dashurinë,
Nuk ka ngjyrë lapsi, s’ka as letër e shkronja të një fjale
Që rrugën e saj ta gdhendë saktësisht.
Të tregojnë bujarinë hyjnore që kanë nënat në shpirt
Se pa to s’do kishim as hapa, as jetë e as shtet as glob
Nënat janë mjalti, drita dhe oksigjen i njerëzisë
Janë mbretëresha të gjithësisë që nuk kanë nevojë për kurorë.
Giubiasco.CH
LOTËT E NËNAVE JANË PLAGËT E ZEMRËS!
( Elegji për të pa gjeturit e luftës )
Rreth zjarreve të Marsit
Digjen vitët e mërzisë
Shpirtërat e të zhdukurve
Bëhen yjë në qiellin me dritë.
Shtigjet ju ndriçojnë
Nënave me petkun e zisë
Ata u bënë engjëj të bardhë
Për altarin e lirisë.
Cila ishte udha me mistere
E enigma të hënës së drapëruar?
Që së bashku tok ju zhdukën
Në rrugën e pambaruar?
Apo fshiheni diku, ndër pragje,
Brazda dhe ugare???
Ku zemrat mbajnë plagë
Të lagura me lotin e nënave shqiptare.
E eshtrat e bijve kërkojnë
T’i varrosin vit pas viti
Nga vaji për të zhdukurit,
Nuk dëgjohet më bilbili.
Pranverat dalin pa lule,
Retë nuk sjellin më shi
Derdhet lot nga sy jetimi,
Dhimbjet digjen si qiri.
Nënaloket e mira dojnë
Që eshtrat të prehen në varr
Dy fjalë tu flasin bijve,
Para vdekjes tua bëjnë hallall.
Si flokun një ditë,
T’ua përkedhelin dheun për mbi
Mbi mermer lavdie
Të venë kurorë e të ndezin një qiri.
VENDTAKIMET E NËNAVE
Nënat dardane takohen përherë në të njëjtin vend
E i shkëmbejnë dhimbjet e plagëve të zemrës
Të dashurve ua lajnë lulet me lotin e tharë që nuk resht
I bashkojnë bijtë dhe bijat nën pllakën e mungesës.
Drita e qirinjëve bashkohet me atë të hënës
Nga shkrirja janë krijuar figura të mërzisë
Aty numërohen kujtimët me ninullat e nënës
Me buzët e zhuritura puthin portretet e lirisë.
NËNAVE QË PRESIN ESHTRAT E BIJVE
Stuhia e Karpateve
Thau rrënjë lulesh mes shkëmbinjve
Në kopështin e shpirtit patën damarë
Në shpellat e hienave bashkë i futën zgafellave
Që në pranvera të mos lëshojnë nektarë.
Fëmijët e nënave Dardane vallë ku kanë mbetur
Ato i kërkojnë gjithkund me gjoksin e tharë
Eshtrat e tyre duan një ditë për t’i prekur
E me lotin e zemrës së djegur për t’i larë.
Së bashku me nënat, qajnë dhe pranverat
Për pragjet e thara dhe ditën e zisë
Ditëve ju mungon dielli e netëve hëna
Lotë plage ju rrjedh nga syri në ditët e lirisë.
